Trang chủ

Kính vạn hoa

Những người bạn an toàn giao thông Việt Nam
Ngày đăng 03/10/2012 | 12:00 | Lượt xem: 476

(baodautu.vn) Với mong muốn tạo dựng một xã hội an toàn, từ nhiều năm qua, không ít tổ chức và cá nhân người nước ngoài đã cùng chung tay đẩy lùi “cuộc chiến giao thông” tại Việt Nam bằng những hoạt động cụ thể, hết sức thiết thực, mà điểm nhấn là dựng những con đường đến trường an toàn và thân thiện hơn cho trẻ em Việt Nam.

Kỳ I: Người cổ suý cho văn hoá giao thông

Ít ai biết rằng, một trong những người tham gia xây dựng khái niệm và cổ súy nhiệt thành nhất cho việc xây dựng "văn hóa giao thông" ở Việt Nam lại là một người Nhật Bản, ông Takagi Michimasa, chuyên gia hàng đầu của Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) trong lĩnh vực an toàn giao thông.

"Cẩm nang" sống về an toàn giao thông

Không phải ngẫu nhiên mà TS. Phạm Công Hà, nguyên Phó chánh Văn phòng Ủy ban An toàn giao thông quốc gia dành những lời đánh giá đặc biệt như vậy cho ông Takagi. Trong suốt gần 8 năm giữ cương vị Phó chánh văn phòng Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, từng hợp tác với nhiều chuyên gia nước ngoài thực hiện các nghiên cứu hỗ trợ kỹ thuật về giao thông, nhưng với ông Hà, Takagi Michimasa là trường hợp đặc biệt.

"Ông ấy rất hiểu và tâm huyết với an toàn giao thông Việt Nam", ông Hà đánh giá.

Không chỉ ông Hà, mà nhiều cán bộ làm việc tại Bộ Giao thông - Vận tải, Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, Viện Chiến lược giao thông - vận tải vẫn còn nhớ hình ảnh về một vị chuyên gia người Nhật Bản cao gầy luôn tham dự các cuộc thảo luận với chiếc mũ bảo hiểm trên tay.

Tham gia giao thông tại Hà Nội luôn là một thử thách thực sự đối với bất kỳ người nước ngoài nào, nhưng để có thể "lội" vào thực tiễn, ông Takagi khi đó hơn 50 tuổi, đã học, thi lấy giấy phép lái xe máy và tham gia giao thông như một người Việt Nam bình thường.

Với kiến thức giao thông sâu rộng do được đào tạo bài bản tại Trường đại học Tokai danh tiếng và trải nghiệm của bản thân sau khi "lăn mình" vào thực tế tại Việt Nam, khiến nhiều đề xuất cải cách liên quan tới an toàn giao thông và giao thông công cộng của ông Takagi luôn trúng và đúng.

Nếu cần một ví dụ về độ "hiểu" an toàn giao thông Việt Nam, thì đó chính là kiến nghị "nâng tầm" Ủy ban An toàn giao thông quốc gia của ông Takagi được đưa ra vào năm 2009. Khi đó, Takagi đã nhiều lần đề xuất cần một phó thủ tướng Chính phủ đứng ra làm Chủ tịch Ủy ban An toàn giao thông quốc gia thay vì Bộ trưởng Bộ Giao thông - Vận tải như truyền thống để quy tụ "sức mạnh của toàn xã hội". Ba năm sau, khi đề xuất này trở thành hiện thực, những tín hiệu tích cực của "cuộc chiến" chống tai nạn giao thông ở Việt Nam đã xuất hiện dày hơn khi tai nạn giao thông bắt đầu giảm mạnh cả về số vụ và số người chết.

Đến Việt Nam lần đầu tiên vào năm 1999, theo đề nghị của JICA, ông Takagi cùng một nhóm chuyên gia giao thông hàng đầu Nhật Bản tiến hành thực hiện Dự án Nghiên cứu chiến lược phát triển giao thông - vận tải Việt Nam (VISSTRAN). Đây là một trong những dự án nghiên cứu hỗ trợ kỹ thuật (T/A) trong lĩnh vực giao thông thành công nhất của JICA, VISSTRAN hiện vẫn là nền tảng để hình thành các quy hoạch chuyên ngành giao thông - vận tải hiện nay.

Sau khi "rút chất xám" cho VISSTRAN, ông Takagi tiếp tục tham gia vào hầu hết các T/A khác liên quan tới an toàn giao thông và giao thông công cộng do JICA tài trợ. Trong đó, với vai trò là Tư vấn trưởng, ông Takagi đã để lại những dấu ấn đậm nét trong các hỗ trợ kỹ thuật trọng điểm của JICA dành cho Bộ Giao thông - Vận tải và UBND TP. Hà Nội, như Dự án Tăng cường đào tạo cảnh sát giao thông tại Học viện Cảnh sát nhân dân và các cơ sở đào tạo cảnh sát tại Việt Nam; Dự án Nghiên cứu quy hoạch tổng thể an toàn giao thông đường bộ tại Việt Nam; Dự án phát triển nguồn nhân lực an toàn giao thông tại Hà Nội (TRAHUD-I), Dự án "Hỗ trợ kiến thức an toàn giao thông trên các trục đường liên đô thị Việt Nam"…

Với những đóng góp to lớn nêu trên, năm 2010, ông Takagi đã được Bộ Giao thông - Vận tải trao tặng Kỷ niệm chương vì sự nghiệp giao thông - vận tải Việt Nam.

Hiện là Tư vấn trưởng Dự án Cải thiện giao thông công cộng tại Hà Nội (TRAHUD - II),  chương trình nghiên cứu đang được UBND TP. Hà Nội đặt rất nhiều kỳ vọng, ông Takagi và cộng sự sẽ có 3 năm để giúp chính quyền Thủ đô tìm ra hướng đi đúng đắn nhất trong việc nâng dần vai trò của hệ thống giao thông công cộng, góp phần giải quyết bài toán ùn tắc giao thông. 

Nhìn giao thông Việt Nam với con mắt đồng cảm

Không có nhiều người biết rằng, "văn hóa giao thông", cụm từ đang "nóng" trên các phương tiện giao thông đại chúng, được coi là chìa khóa để giải quyết tình trạng thiếu ý thức của đại đa số người tham giao giao thông Việt Nam lại do chính ông Takagi đề xuất.

Năm 2009, khái niệm "văn hóa giao thông" lần đầu xuất hiện trong Nghiên cứu Quy hoạch tổng thể an toàn giao thông Việt Nam - một dự án hỗ trợ kỹ thuật của JICA do ông Takagi làm Tư vấn trưởng. Theo đó, cùng với việc chấp hành nghiêm các quy định về an toàn giao thông, biết nhường nhịn; biết giúp đỡ người xung quanh và biết xấu hổ và dằn vặt về những hành vi vi phạm pháp luật là mục tiêu tối thượng của mọi chiến lược an toàn giao thông.

"Chủ thể của hoạt động giao thông chính là con người. Một khi con người hành động thiếu ý thức an toàn giao thông, thì chừng đó tai nạn giao thông vẫn còn xảy ra. Hơn nữa, thay đổi ý thức thôi chưa đủ, còn cần phải thay đổi cả thói quen hành động", ông Takagi giải thích.

Đây là những trải nghiệm rất thật của ông Takagi, một người đã từng trải qua hai "cuộc chiến tranh giao thông" khốc liệt giai đoạn 1960 - 1970 ở Nhật Bản.

Cần phải nói thêm, cách đây 50 năm, không nhiều người Việt Nam biết rằng, chính Nhật Bản trong giai đoạn phát triển thần kỳ đã phải trải qua hai cuộc "chiến tranh giao thông": một là, cuối những năm 1960; và hai là, những năm 1970.

"Hồi đó chúng tôi có quá nhiều phương tiện, cơ sở hạ tầng còn thiếu và ý thức người dân chưa cao. Một hoàn cảnh giống như Việt Nam bây giờ", ông Takagi tâm sự.

Theo ông Takagi, ngay từ bây giờ, Việt Nam hãy tính đến việc đào tạo các em nhỏ. Mỗi trẻ em rồi sẽ là những lái xe trong tương lai, mà đào tạo một trẻ em bao giờ cũng dễ dàng hơn giáo dục một người lớn…

"Ở Nhật, nhờ giáo dục từ bé, mà trẻ em có ấn tượng rất tốt với cảnh sát giao thông và rất ngoan ngoãn chấp hành. Ngoài ra, hãy nâng cao ý thức cho các bà mẹ, những người gần gũi với trẻ nhất", ông Takagi chia sẻ.

Hiệu quả bền vững ấy đã được chứng minh từ những con số ấn tượng của ngành giao thông Nhật Bản. Giờ đây, số phương tiện giao thông của quốc gia này đã tăng 4 lần, nhưng số vụ tai nạn giảm 4 lần. Nhật Bản hôm nay trở thành một trong những điểm đến an toàn nhất thế giới.

Nhật Bản hay Việt Nam, mỗi quốc gia đều sẽ phải trải qua những giai đoạn khó khăn nhất định để phát triển hệ thống giao thông. Điều quan trọng là, bên cạnh những chính sách chung, việc xây dựng ý thức giao thông cần được xem là khâu nền tảng.

Được biết, ông Takagi luôn tận dụng tối đa các cơ hội tại các buổi tọa đàm về vấn đề giao thông để giới thiệu và phổ biến triết lý "Xây dựng xã hội giàu tình người và không tai nạn" như là một mục tiêu cần hướng tới trong các nghiên cứu quy hoạch tổng thể an toàn giao thông đường bộ Việt Nam.

"Dù chỉ là những đóng góp nhỏ nhoi, tôi rất muốn tiếp tục được vận dụng những kinh nghiệm của Nhật Bản để cùng người dân Việt Nam giải quyết các vấn đề giao thông, cùng xây dựng một xã hội tốt đẹp và an toàn", ông Takagi mong muốn.

Đang online: 2624
Tổng số truy cập: 2903944
Hà Nội
Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh